Ile fotelików trzeba mieć w samochodzie?
Przepisy nie określają jednej, stałej liczby fotelików przypisanej do samochodu. Zależy ona od tego, ile dzieci podróżuje, jaki jest ich wzrost oraz czy każde może być prawidłowo zabezpieczone na swoim miejscu. Co do zasady każde dziecko poniżej 150 cm wzrostu powinno podróżować w odpowiednim foteliku lub innym urządzeniu przytrzymującym, niezależnie od wieku.
W praktyce oznacza to, że dwoje dzieci poniżej 150 cm wymaga dwóch urządzeń, a troje dzieci w tym przedziale wzrostu zasadniczo trzech. Nie wystarczy jednak policzyć dzieci ani sprawdzić, ile miejsc ma auto. Urządzenia muszą pasować do wzrostu i masy dzieci, być dopuszczone do użytku oraz dać się zamontować zgodnie z instrukcjami producentów samochodu i fotelików.
Warto rozróżniać fotelik od urządzenia przytrzymującego. Przepisy obejmują szerszą kategorię niż tradycyjne foteliki, ale nie oznacza to, że można użyć dowolnego siedziska lub podkładki. Wybrane rozwiązanie musi spełniać wymagania techniczne i być odpowiednie dla konkretnego dziecka oraz pojazdu.
Od jakiego wzrostu dziecko może jechać bez fotelika?
Podstawowym progiem jest 150 cm wzrostu, a nie wiek dziecka. Nie należy więc kierować się przestarzałą regułą, że obowiązek używania fotelika kończy się po ukończeniu 12 lat. Dziecko, które nie osiągnęło 150 cm, zasadniczo musi korzystać z odpowiedniego urządzenia, nawet jeśli jest już nastolatkiem. Z kolei sam wiek nie przesądza o tym, że dziecko może podróżować bez niego.
Dobór należy rozpocząć od sprawdzenia wzrostu i masy dziecka, a następnie wybrać urządzenie zgodne z jego parametrami. Trzeba też uwzględnić homologację oraz dopuszczalne sposoby montażu. Informacje o zakresie wzrostu, masy i instalacji znajdują się w instrukcji urządzenia, a ograniczenia dotyczące konkretnych miejsc w aucie opisuje instrukcja samochodu.
Istnieje wąski wyjątek dla dziecka, które ma co najmniej 135 cm wzrostu. Może ono podróżować na tylnym siedzeniu zapięte pasem bezpieczeństwa, jeśli ze względu na jego masę i wzrost nie można dobrać odpowiedniego urządzenia przytrzymującego. Sam fakt, że dziecko mierzy 135 cm lub więcej, nie znosi automatycznie obowiązku. Wyjątek nie pozwala również przewozić go w ten sposób na przednim siedzeniu.
Czy troje dzieci może jechać z tyłu?
Troje dzieci poniżej 150 cm powinno co do zasady korzystać z trzech odpowiednich urządzeń. Jeżeli wszystkie mają podróżować na tylnej kanapie, trzeba sprawdzić, czy można zamontować każde z nich zgodnie z instrukcjami i zapewnić dzieciom prawidłowo zapięte pasy. To, że trzy foteliki fizycznie mieszczą się między boczkami kanapy, nie potwierdza jeszcze, że są poprawnie zamocowane.
Prawo przewiduje szczególny wyjątek dotyczący trzeciego dziecka. Może ono jechać z tyłu zapięte pasem bezpieczeństwa bez własnego fotelika lub urządzenia, jeśli jednocześnie:
- ma co najmniej 3 lata,
- dwoje pozostałych dzieci podróżuje na tylnych siedzeniach w fotelikach lub innych urządzeniach przytrzymujących,
- nie ma możliwości zamontowania trzeciego urządzenia na tylnym siedzeniu.
Warunki te muszą być spełnione łącznie. Wyjątek nie jest ogólnym pozwoleniem na przewożenie jednego z trójki dzieci bez urządzenia tylko dlatego, że na kanapie jest ciasno. Nie należy też zakładać, że dotyczy każdego dziecka zajmującego środkowe miejsce. Przed podróżą trzeba sprawdzić, czy trzy urządzenia można zamontować prawidłowo, a jeśli nie, ocenić, czy konkretna sytuacja spełnia wszystkie warunki wyjątku.
Jak sprawdzić, czy foteliki da się prawidłowo zamontować?
Liczba miejsc siedzących podana w dokumentacji auta nie jest równoznaczna z liczbą fotelików, które można bezpiecznie zainstalować. Znaczenie ma szerokość kanapy, kształt siedziska, przebieg pasów, dostępność punktów mocowania oraz dopuszczenia producenta samochodu i urządzenia. Trzy foteliki mogą zmieścić się obok siebie, ale ich skorupy mogą utrudniać zapięcie pasów albo uniemożliwiać prawidłowe dociśnięcie jednego z nich.
Przed zakupem lub dłuższą podróżą warto wykonać próbny montaż w konkretnym samochodzie. Należy sprawdzić, czy fotelik stabilnie przylega do siedzenia, pas przebiega właściwą drogą, a klamra pozostaje dostępna i nie jest przyciśnięta przez sąsiednie urządzenie. Przy montażu trzeba stosować się do instrukcji, ponieważ różne modele mogą wymagać pasów bezpieczeństwa, systemu ISOFIX albo dodatkowych elementów mocujących.
Szczególnej uwagi wymaga fotelik ustawiony tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu. Nie wolno używać go przy aktywnej poduszce powietrznej pasażera. Jeśli samochód umożliwia dezaktywację poduszki, trzeba zrobić to zgodnie z instrukcją pojazdu i upewnić się, że została wyłączona przed rozpoczęciem jazdy. Nie należy zakładać, że każdy model auta oferuje taką możliwość.
Czy są wyjątki od obowiązku przewożenia dziecka w urządzeniu?
Poza opisanymi wyjątkami dotyczącymi dziecka o wzroście co najmniej 135 cm oraz trzeciego dziecka na tylnej kanapie przepisy przewidują szczególne sytuacje związane z określonymi rodzajami transportu. Mogą one dotyczyć między innymi taksówek, pojazdów służb oraz transportu sanitarnego, na zasadach określonych dla tych przypadków. Nie są to ogólne zwolnienia dla prywatnego samochodu ani podstawa do rezygnacji z urządzenia podczas zwykłej rodzinnej podróży.
Nawet gdy konkretny przewóz mieści się w ustawowym wyjątku, warto oddzielić to, co dopuszcza prawo, od zaleceń bezpieczeństwa. Jeśli można zapewnić dziecku odpowiednio dobrane urządzenie i prawidłowy montaż, jest to właściwe rozwiązanie. Ostatecznie trzeba odpowiedzieć na trzy osobne pytania: ile dzieci jedzie, ile z nich wymaga urządzenia ze względu na wzrost oraz ile urządzeń da się bezpiecznie zamontować w danym aucie.
Źródła
- https://sip.lex.pl/ruch-drogowy-cta317/foteliki-samochodowe-cta5185
- https://lodzka.policja.gov.pl/ld/informacje/111070,Bezpieczenstwo-dzieci-w-samochodzie.html
- https://babice.policja.gov.pl/pwz/aktualnosci/5618,Przewoz-dziecko-zawsze-w-foteliku.html
- https://pisz.policja.gov.pl/o16/aktualnosci/81211,Zasady-przewozenia-dzieci-w-fotelikach.html
- https://suwalki.policja.gov.pl/po3/informacje/aktualnosci/9491,Pamietaj-o-prawidlowym-przewozeniu-dzieci-w-fotelikach.html